YAPTIRIM REJİMLERİNDE ÜÇ AYLIK DEĞERLENDİRME
Dönemin özeti
2026’nın ikinci çeyreği, yaptırım rejimlerini izleyenler için alışılmadık bir dönem oldu. Alışılmadık olan sertleşme değildi — İran ve gölge filo ağlarına yönelik designation temposu yıl boyunca kesintisiz sürdü. Alışılmadık olan, aynı üç ay içinde ters yönde de kapsamlı bir hareketin gerçekleşmesiydi.
Mayıs ve Temmuz aylarında iki ayrı aksiyonla toplam 160 kayıt SDN listesinden çıkarıldı. Haziran sonunda listeden çıkarma başvuruları için çevrimiçi bir portal açıldı. Aynı dönemde Türkiye bağlantılı yedi kayıt Rusya programı kapsamından silindi.
Bu dönemin okunması gereken cümlesi şudur: yaptırım rejiminin gücü yalnızca listeye ekleme kabiliyetinden değil, uygun olduğunda listeden çıkarma iradesinden de gelmektedir.
- Sadeleştirme: 160 kayıt listeden çıktı
Mayıs 2026’da 76, Temmuz 2026’da 84 kayıt SDN listesinden çıkarıldı. Temmuz aksiyonunda ayrıca 22 kayıt kimlik bilgileri genişletilerek güncellendi ve farklı listelerde mükerrer görünen 18 kayıt tek kayda indirildi. Bu işlem bir af değildir ve listelenen tarafların lehine bir politika değişikliğinin işareti olarak okunmamalıdır.
Hazine’nin gerekçesi teknik: listenin uyum ekipleri için gereksiz karmaşıklık üretmesi, listenin kendisini zayıflatan bir unsur olarak görülmektedir. Mükerrer kayıtlar, eskimiş kimlik bilgileri ve güncelliğini yitirmiş girişler, tarama sistemlerinde yanlış pozitif üretir; yanlış pozitif hacmi arttıkça gerçek eşleşmelere ayrılan dikkat azalır.
Uyum tarafındaki sonucu: tarama sistemlerinin liste güncellemelerini yalnızca ekleme yönünde değil, çıkarma ve birleştirme yönünde de işlemesi gerekir. Silinmiş bir kaydı taramada tutmaya devam eden bir sistem, ticari olarak meşru bir karşı tarafı gereksiz yere bloke eder.
Listelenmiş taraf açısından sonucu: listeden çıkma, istisnai bir sonuç değildir. Yılın ilk yedi ayındaki sayı bunu göstermektedir.
- Usul: Reconsideration Portal ve değişmeyen standart
29 Haziran 2026’da OFAC, listeden çıkarma taleplerinin alınması için çevrimiçi bir Reconsideration Portal açtı.
Değişen: başvuru alımı. Daha önce e-posta üzerinden yürüyen ve tekrarlanan soru turlarıyla ilerleyen süreçte, temel bilgiler artık başvuru anında yapılandırılmış biçimde toplanmaktadır.
Değişmeyen: maddi standart. 31 CFR 501.807 kapsamında başvuru sahibi hâlâ iki yoldan birini göstermek zorundadır — listelemenin yetersiz temele dayandığı, veya koşullarda esaslı değişiklik olduğu. OFAC ayrıca karara bağlama için bir süre taahhüdü vermemektedir.
Bu ayrımın altı çizilmelidir çünkü portalın açılması, bazı çevrelerde başvuru eşiğinin düştüğü biçiminde yorumlandı. Düşen bir eşik yoktur. Kapı kolaylaştı, eşik aynı kaldı.
Portalın gerçek etkisi başka yerdedir: yapılandırılmış başvuru formu, başvuru sahibini en baştan doğru soruları cevaplamaya zorlar. Eksik hazırlanmış bir dosyanın eksikliği, eskiden aylar sonra gelen bir bilgi talebiyle ortaya çıkarken artık başvuru anında görünür hâle gelmektedir. Bu, hazırlıklı başvuru sahibinin lehine, hazırlıksız olanın aleyhinedir.
- Türkiye kayıtları
Haziran 2026’da yapılan aksiyonlarla, Rusya programı (E.O. 14024) kapsamında listelenmiş yedi Türkiye bağlantılı kayıt SDN listesinden çıkarıldı. Daha geniş çerçeveden bakıldığında: 2025 yılından bu yana beş ayrı aksiyonda toplam 15 Türkiye bağlantılı kayıt listeden silinmiştir.
Türkiye’de yaptırımlara ilişkin kamuoyu tartışması neredeyse tamamen listeye girme üzerinden yürümektedir. Listeden çıkma tarafı, hem sayısal olarak hem usul olarak yeterince ele alınmamaktadır.
Bu dönemde ayrıca dikkat edilmesi gereken bir ayrım vardır: Ekim 2025’te listelenen bazı Türk şirketleri BIS Entity List kaydıdır, SDN kaydı değildir. İki liste farklı kurumlar tarafından, farklı yetkilere dayanılarak tutulur; sonuçları ve çıkış usulleri de farklıdır. Ticari yazışmalarda ve basın haberlerinde bu ikisi sıklıkla karıştırılmaktadır.
- Genel lisanslarda oynaklık
22 Haziran 2026’da yayımlanan bir genel lisans, 7 Temmuz 2026’da iptal edildi. Yetki on beş gün yürürlükte kaldı. Genel lisanslar uygulamada çoğu zaman bir hak gibi ele alınmaktadır. Bu dönem, varsayımın hatalı olduğunu gösterdi. Genel lisans, geri alınabilir bir yetkidir ve geri alınma süresi öngörülemez. Pratik sonuç, süresi lisans süresini aşan her işlem tipi için geçerlidir:
Akreditif vadesi lisans süresini aşıyorsa, lisansın iptali hâlinde akreditifin durumu belirsizleşir.
Sefer süresi lisans süresini aşıyorsa, gemi yola çıktığında meşru olan işlem varışta meşru olmayabilir.
Ödeme takvimi taksitliyse, ilk taksit yetkili, ikincisi yetkisiz olabilir.
Sözleşme tarafındaki karşılığı: genel lisansa dayandırılan bir işlemde, lisansın iptali hâlinde tarafların
durumunun ne olacağı sözleşmede önceden düzenlenmelidir. Bir yaptırım klozunun “yaptırım uygulanması hâlinde” formülasyonuyla yetinmesi bu ihtimali kapsamaz — iptal edilen bir yetki, yeni bir yaptırım değildir. Ayrı bir düzenleme gerekir.
- Denizcilik: risk tankerden konteynere
Temmuz 2026’daki aksiyonla birlikte, uzun süredir ham petrol ve akaryakıt taşımacılığında yoğunlaşan yaptırım odağı konteyner taşımacılığına genişledi. Bu genişlemenin sektörel sonucu, tanker tarafındakinden yapısal olarak farklıdır.
Bir tankerin listelenmesi durumunda, gemideki yük genellikle tek bir yük sahibine aittir ve sorun, taraf sayısı bakımından sınırlı kalır. Bir konteyner gemisinde ise aynı sefer içinde onlarca, çoğu zaman yüzlerce farklı yükletenin malı bulunur. Hattın veya geminin listelenmesi, işlemle hiçbir ilgisi olmayan yükletenlerin yükünü doğrudan etkiler; yük bloke gemide kalır ve tahliyesi için ayrı bir yetki gerekir.
Uyum tarafındaki sonucu: konteyner taşımacılığında çalışan yükleten, acente ve lojistik şirketleri için hat bazlı tarama, gemi bazlı taramanın yanında ayrı bir başlık hâline gelmiştir.
Sözleşme tarafındaki sonucu: taşıma sözleşmelerinde, taşıyanın listelenmesi hâlinde yükletenin yükünü geri alma hakkı ve masrafların dağılımı çoğu standart formda düzenlenmemiştir. Bu boşluk, dönem içinde görünür hâle gelmiştir.
- Hukuki hizmet ödemelerinde kayıt saklama
Temmuz 2026’da, yaptırım listesindeki taraflara hukuki hizmet verilmesi hâlinde ödeme ve fon kaynağına ilişkin kayıtların on yıl süreyle saklanmasına dair bir düzenleme gündeme geldi. Bu, ilk bakışta yalnızca hukuk bürolarını ilgilendiren teknik bir yükümlülük gibi görünür. Değildir. Listelenmiş bir tarafın vekil ataması, vekilin ücretini tahsil edebilmesine bağlıdır; tahsilatın yapılamadığı bir yapıda temsil de fiilen mümkün olmaz.
Listelenmiş taraf açısından pratik sonuç: vekil arayışına girildiğinde, fon kaynağının belgelenebilir olması artık bir tercih değil ön koşuldur.
Dönemden çıkan üç pratik sonuç
- Tarama sistemleri iki yönlü çalışmalıdır. Dönem içinde 160 kayıt listeden çıktı. Yalnızca eklemeleri işleyen bir tarama akışı, silinmiş kayıtları tutmaya devam ederek meşru ticareti gereksiz yere durdurur.
- Genel lisansa dayanan her işlem, lisansın iptali senaryosuyla birlikte kurulmalıdır. On beş günlük bir yetki bu ihtiyacı somutlaştırdı.
- Listeden çıkma yolu işlemektedir, ancak eşik değişmemiştir. Portal usulü kolaylaştırdı; 31 CFR 501.807’nin iki standardı yerinde duruyor. Başvurunun gövdesi hukuki argüman değil belgedir.
Yöntem ve sınır
Bu değerlendirme, dönem içinde yayımlanan OFAC aksiyonları, Hazine basın bültenleri, genel lisans metinleri ve Federal Register bildirimleri üzerinden hazırlanmıştır. Tarih, sayı ve unvanlar birincil kaynaklardan kontrol edilmiştir.
Bu yayın genel nitelikte bilgilendirme amacı taşır ve hukuki görüş teşkil etmez. Sınırtaş Compliance bir danışmanlık markasıdır; hukuki hizmetler Sınırtaş & Partners Hukuk Bürosu tarafından verilir.